വിലാപകാവ്യങ്ങൾ
Elegidia
മുഖവുര
സുൽപിക്കിയ (ഏകദേശം ക്രി.മു. ൨൦) പ്രാചീനകാലം മുതൽ ലത്തീൻ കവിത അവശേഷിക്കുന്ന ഏക കവയിത്രിയാണ്: തിബുള്ളസ് സമാഹാരത്തിന്റെ മൂന്നാം പുസ്തകത്തിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആറു ചെറിയ വിലാപകാവ്യങ്ങൾ (എലിജി) ([തിബുള്ളസ്] ൩.൧൩–൧൮). അവർ പ്രശസ്ത നിയമജ്ഞൻ സെർവിയസ് സുൽപിക്കിയസ് റൂഫസിന്റെ മകളും മഹാരക്ഷാധികാരി മെസാല്ല കോർവിനസിന്റെ സംരക്ഷണയിലുള്ളവളുമായിരുന്നു. ഉത്തമപുരുഷത്തിൽ അവർ തന്റെ കാമുകനെക്കുറിച്ച് — എലിജിയുടെ രീതിയനുസരിച്ച് സെറിന്തസ് എന്ന ഗ്രീക്ക് ഗൂഢനാമത്തിൽ അവർ വിളിക്കുന്ന — പ്രണയബന്ധത്തെക്കുറിച്ചു എഴുതുന്നു.
ഇത് ഔഗുസ്തസ് കാലത്തെ റോമിലെ ഒരു യഥാർത്ഥ സ്ത്രീയുടെ ശൃംഗാരസ്വരമാണ് — നേരായ, അഭിമാനമുള്ള, പുരുഷന്റെ പ്രണയകാവ്യത്തിൽ ഒരിക്കലും കാണാത്തവിധം സാമൂഹികമായി തുറന്നുകാട്ടപ്പെട്ട സ്വരം. ആദ്യ കാവ്യം (൩.൧൩) ഒരു പ്രഖ്യാപനത്തോടെ തുറക്കുന്നു: സ്ത്രീ തന്റെ കാമപൂർത്തി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും അതു മറച്ചുവയ്ക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു — കീർത്തിക്കായി (fama) പ്രണയത്തെ മൂടിവയ്ക്കുന്നതിനെക്കാൾ അതു തുറന്നുകാട്ടിയ "കുറ്റം" ഏറ്റുവാങ്ങുന്നതാണ് അവർക്കിഷ്ടം. അതിന്റെ അവസാന വരി — "പറയട്ടെ, ഞാൻ യോഗ്യയായിരുന്നു, യോഗ്യനോടൊപ്പമായിരുന്നു" — ഒരു കുറ്റസമ്മതമല്ല, അഭിമാനത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ്.
ആറു കാവ്യങ്ങളിൽ രണ്ടു സ്വരങ്ങളുണ്ട്. ൩.൧൩-ഉം ൩.൧൪–൧൫-ഉം താരതമ്യേന തെളിഞ്ഞവയാണ് — പ്രഖ്യാപനപത്രം, പിറന്നാൾ യാത്രയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതി, യാത്ര റദ്ദായപ്പോഴുള്ള ആശ്വാസം. എന്നാൽ ൩.൧൬–൧൮ സങ്കീർണവും ഇടതൂർന്ന വാക്യഘടനയുള്ളവയുമാണ്: കമ്പിളി നൂൽക്കുന്ന താണ എതിരാളിയോടുള്ള അസൂയ, പനിക്കാലത്തെ ആക്ഷേപം, അവസാന കാവ്യത്തിലെ ഒറ്റ ശ്വാസത്തിൽ ഒഴുകുന്ന, തന്നെത്തന്നെ തിരുത്തുന്ന നിബന്ധനാവാക്യം. ഇവിടെ അവരുടെ വർഗബോധവും വ്യക്തമാണ്: തന്നെ "സെർവിയസിന്റെ മകൾ സുൽപിക്കിയ" എന്നു വിളിച്ച് തന്റെ ഉന്നത കുലീനത താണ എതിരാളിക്കെതിരെ അവർ ഉയർത്തിനിർത്തുന്നു.
ഈ വിവർത്തനം മൂല ലത്തീനിൽനിന്നു നേരിട്ടു ചെയ്തതാണ്. വരികളുടെ ഘടന നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ ഒരു വൃത്തമോ പ്രാസമോ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചിട്ടില്ല. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്: സുൽപിക്കിയയുടെ സ്വരത്തിലെ ഉരുക്ക് — അവർ ഒരു മൃദുല കാമുകിയല്ല, തന്റെ സന്തോഷത്തിന്റെ പേരെടുത്തുപറയുകയും ജനവാർത്തയെ വെല്ലുവിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീയാണ്.
ആരുടെയെങ്കിലും മുന്നിൽ അതു തുറന്നുകാട്ടുന്നതിലാണു ജനവാർത്തയിൽ എനിക്കു ചേരുന്നത്.
എന്റെ കാമേനമാരുടെ (മ്യൂസുകൾ) അപേക്ഷയിൽ പ്രസാദിച്ച് സൈഥീരിയ ദേവി
അവനെ കൊണ്ടുവന്ന് എന്റെ മടിയിൽ വച്ചു.
വീനസ് തന്റെ വാക്കു പാലിച്ചു: എന്റെ സന്തോഷങ്ങളെക്കുറിച്ചു പറയട്ടെ അവർ,
തനിക്ക് അത്തരമൊരു സുഖം ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് ആരെക്കുറിച്ചു പറയപ്പെടുന്നുവോ അവർ.
മുദ്രവച്ച എഴുത്തുപലകകളിൽ ഞാൻ ഒന്നും ഏൽപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല,
എന്റെ പ്രിയൻ വായിക്കും മുമ്പ് അതു മറ്റാരും വായിക്കാതിരിക്കട്ടെ എന്ന് —
അല്ല, പാപം ചെയ്തതു തന്നെയാണ് എനിക്കിഷ്ടം; ജനവാർത്തയ്ക്കുവേണ്ടി
മുഖം ചമയിക്കുന്നത് എനിക്കു മുഷിപ്പാണ്. പറയട്ടെ — ഞാൻ യോഗ്യയായിരുന്നു, യോഗ്യനോടൊപ്പമായിരുന്നു എന്ന്.
quam nudasse alicui sit mihi fama magis.
Exorata meis illum Cytherea Camenis
attulit in nostrum deposuitque sinum.
Exsoluit promissa Venus: mea gaudia narret,
dicetur si quis non habuisse sua.
Non ego signatis quicquam mandare tabellis,
ne legat id nemo quam meus ante, uelim,
sed peccasse iuuat, uultus componere famae
taedet: cum digno digna fuisse ferar.
സെറിന്തസ് ഇല്ലാതെ, ദുഃഖത്തോടെ അതു കഴിച്ചുകൂട്ടേണ്ടിവരും.
നഗരത്തെക്കാൾ മധുരമായി എന്തുണ്ട്? പെൺകുട്ടിക്ക് ഒരു നാട്ടിൻപുറത്തെ വീടു യോജിക്കുമോ,
അതോ അരേത്യൂമിലെ വയലിലെ തണുത്ത നദിയോ?
ഇനി, മെസാല്ല, എന്നെയോർത്ത് അമിതമായി ഉത്കണ്ഠപ്പെടുന്നവനേ, അല്പം ശാന്തനാവുക;
യാത്രകൾ പലപ്പോഴും അകാലത്തിലാണ്, ബന്ധുവേ.
വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്ന ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയവും എന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഇവിടെത്തന്നെ വിട്ടുപോകുന്നു,
നീയാകട്ടെ അവയെ എന്റെ ഇഷ്ടത്തിനു വിടുന്നില്ലെങ്കിലും.
et sine Cerintho tristis agendus erit.
Dulcius urbe quid est? An uilla sit apta puellae
atque Arretino frigidus amnis agro?
Iam, nimium Messalla mei studiose, quiescas;
non tempestiuae saepe, propinque, uiae.
Hic animum sensusque meos abducta relinquo
arbitrio, quamuis non sinis esse, meo.
ഇനി ഞാൻ എന്റെ പിറന്നാളിന് റോമിൽ ഇരിക്കാം.
ആ പിറന്നാൾ നാമെല്ലാവരും ചേർന്ന് ആ ദിവസമായി ആഘോഷിക്കാം,
ഇപ്പോൾ, പ്രതീക്ഷിക്കാതെ, യാദൃച്ഛികമായി നിനക്കു വന്നുചേർന്ന ആ ദിവസം.
Natali Romae iam licet esse tuo.
Omnibus ille dies nobis natalis agatur,
qui nec opinanti nunc tibi forte uenit.
നിനക്ക് ഇത്രയേറെ സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കുന്നു — എവിടെയെങ്കിലും ഞാൻ, വിഡ്ഢി, പെട്ടെന്നു വീണുപോകാതിരിക്കാൻ.
നിനക്ക് ആ ടോഗ കൂടുതൽ വിലപ്പെട്ടതായിരിക്കട്ടെ, കമ്പിളിക്കൊട്ടയാൽ അമർത്തപ്പെട്ട ആ വേശ്യയും,
സെർവിയസിന്റെ മകൾ സുൽപിക്കിയയെക്കാൾ:
എന്നാൽ എന്നെയോർത്ത് ഉത്കണ്ഠപ്പെടുന്നവരുണ്ട്, അവർക്ക് ഇതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദുഃഖം —
അജ്ഞാതമായ ഒരു ശയ്യയ്ക്കു ഞാൻ എന്റെ സ്ഥാനം വിട്ടുകൊടുത്തേക്കുമെന്ന്.
ഇപ്പോൾ പനി എന്റെ ക്ഷീണിച്ച ശരീരത്തെ പീഡിപ്പിക്കുമ്പോൾ?
അയ്യോ, ഈ ദുഃഖകരമായ രോഗങ്ങളെ ജയിക്കാൻ ഞാൻ
ആഗ്രഹിക്കുന്നത് അപ്പോൾ മാത്രം — നീയും അതാഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്നു ഞാൻ കരുതിയാൽ.
എന്നാൽ രോഗത്തെ ജയിച്ചിട്ട് എനിക്കെന്തു ഗുണം, നീ
എന്റെ ദുരിതങ്ങളെ നിർവികാര ഹൃദയത്തോടെ സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നവനെങ്കിൽ?
quod mea nunc uexat corpora fessa calor?
A ego non aliter tristes euincere morbos
optarim, quam te si quoque uelle putem.
At mihi quid prosit morbos euincere, si tu
nostra potes lento pectore ferre mala?
ആ ജ്വലിക്കുന്ന കരുതലായി ഇനി ഞാൻ നിനക്ക് ഉണ്ടാവാതിരിക്കട്ടെ —
എന്റെ വിഡ്ഢിത്തം നിറഞ്ഞ യൗവനത്തിലുടനീളം ഞാൻ എന്തെങ്കിലും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ,
അതിനെക്കാൾ ഏറെ ഖേദിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്ന എന്തെങ്കിലും,
അതു കഴിഞ്ഞ രാത്രി നിന്നെ ഏകനായി വിട്ടുപോയതു തന്നെ,
എന്റെ അഗ്നിയെ മറച്ചുവയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്.
ac uideor paucos ante fuisse dies,
si quicquam tota commisi stulta iuuenta
cuius me fatear paenituisse magis,
hesterna quam te solum quod nocte reliqui,
ardorem cupiens dissimulare meum.